نظر به‌ اين‌ كه‌ آيين‌نامه‌ مربوط‌ به‌ ازدواج‌ اتباع‌ ايراني‌ با اتباع‌ خارجي‌ مربوط‌ به‌ ماده‌ 1060 قانون‌ مدني‌ مي‌باشد و بر اساس‌ اين‌ ماده‌ ازدواج‌ زن‌ ايراني‌ با تبعه‌ خارجي‌ در مواردي‌ هم‌ كه‌ منع‌ قانوني‌ ندارد موكول‌ به‌ اجازه‌ مخصوصي‌ از طرف‌ دولت‌ بوده‌ كه‌ در تاريخ‌ 6/12/45 اين‌ مهم‌ با رعايت‌ قوانين‌ و مقررات‌ به‌ وزارت‌ كشور محول‌ گرديده‌ است‌؛ علي‌هذا با عنايت‌ به‌ مطالب‌ مطروحه‌ در سمينار سراسري‌ مسؤولين‌ دفاتر امور اتباع‌ و مهاجرين‌ خارجي‌ كشور در مشهد مقدس‌ و به‌ منظور ايجاد هماهنگي‌ بيشتر در نحوة‌ تشكيل‌ و چگونگي‌ اقدام‌ پرونده‌هاي‌ ازدواجي‌، اين‌ دستورالعمل‌ تدوين‌ كه‌ اميد است‌ مثمرثمر واقع‌ گردد.
 به‌ طور كلي‌ ازدواج‌ اتباع‌ خارجي‌ مقيم‌ ايران‌ با اتباع‌ ايراني‌ به‌ دو دسته‌ تقسيم‌ مي‌شود.
 الف ـ مرد ايراني‌ كه‌ در خواست‌ ازدواج‌ با زن‌ خارجي‌ را دارد.
 ب ـ مرد خارجي‌ كه‌ درخواست‌ ازدواج‌ با زن‌ ايراني‌ را دارد.
 
توضيح‌:
 در خصوص‌ مورد «الف‌» چنانچه‌ زن‌ خارجي‌ داراي‌ دفترچه‌ پناهندگي‌ و يا گذرنامه‌ و اقامت‌ مجاز در ايران‌ باشد مراحل‌ اجراي‌ ثبت‌ ازدواج‌ از طريق‌ نيروي‌ انتظامي‌ ج‌.ا.ا اداره‌ امور اتباع‌ خارجه‌ استان‌ مربوطه‌ انجام‌ و جهت‌ بانوي‌ خارجي‌ پس‌ از ثبت‌ قانوني‌ ازدواج‌ شناسنامه‌ ايراني‌ صادر مي‌گردد.
 
در خصوص‌ مورد «ب‌» كه‌ مربوط‌ به‌ ازدواج‌ مرد خارجي‌ و زن‌ ايراني‌ مي‌باشد كه‌ در اين‌ خصوص‌ پروانه‌ از طريق‌ استانداري‌ صادر مي‌شود و بر اساس‌ طبقه‌بندي‌ ذيل‌ چگونگي‌ نحوة‌ صدور پروانه‌ مشخص‌ مي‌گردد.
 
1ـ اتباع‌ خارجي‌ دارندة‌ گذرنامه‌:
اتباع‌ خارجي‌ كه‌ داراي‌ گذرنامه‌ مي‌باشد و تقاضاي‌ ازدواج‌ با بانوي‌ ايراني‌ را دارند؛ بعد از حضور زوج‌ و زوجه‌ نزد كارشناس‌ مربوطه‌ ابتدا گذرنامه‌ زوج‌ مورد بررسي‌ قرار مي‌گيرد. چنانچه‌ مدرك‌ مذكور داراي‌ اعتبار «منظور از اعتبار مدت‌ زماني‌ است‌ كه‌ يك‌ پاسپورت‌ از زمان‌ صدور تا پايان‌ آن‌ قابل‌ استفاده‌ است‌ در بعضي‌ از كشورها مدت‌ اعتبار پاسپورت‌ 4 سال‌ و بعضي‌ ديگر 5 سال‌ مي‌باشد» و همچنين‌ اقامت‌ مجاز در ايران‌ باشد «منظور از اقامت‌ داشتن‌ اجازه‌ رسمي‌ توقف‌ در كشور از طريق‌ مهر نيروي‌ انتظامي‌ در پاسپورت‌ مشخص‌ مي‌گردد» و بعد از تطبيق‌ شناسنامه‌ زوجه‌ ليست‌ مدارك‌ و فرم‌ درخواست‌ ازدواج‌ از طريق‌ كارشناس‌ مربوطه‌ در اختيار متقاضي‌ قرار مي‌گيرد «يك‌ نمونه‌ ليست‌ مدارك‌ پيوست‌ مي‌باشد ضميمه‌ شمارة‌ يك‌» در ليست‌ مذكور ابتدا به‌ فرم‌ درخواست‌ ازدواج‌ اشاره‌ شده‌ است‌ فرم‌ مذكور در 6 برگ‌ توسط‌ كارشناس‌ به‌ متقاضي‌ تحويل‌ شده‌ و برگ‌ اول‌ و دوم‌ بايد به‌ طور كامل‌ از طرف‌ زوج‌ تكميل‌ و امضاء گردد. برگ‌ سوم‌ و چهارم‌ و پنجم‌ و ششم‌ نيز توسط‌ زوج‌ تكميل‌ و امضاء گردد.
(يك‌ نمونه‌ فرم‌ درخواست‌ ضميمه‌ مي‌باشد پيوست‌ شماره 2) دومين‌ موردي‌ كه‌ در ليست‌ مدارك‌ اشاره‌ شده‌ است‌ اخذ گواهي‌ سفارت‌ متبوعه‌ زوج‌ مبني‌ بر تأييد مجرد بودن‌ و بلامانع‌ بودن‌ ازدواج‌ زوجه‌ و زوج‌ مي‌باشد. اخذ مدارك‌ مذكور الزامي‌ است‌ و كليه‌ متقاضيان‌ موظف‌ به‌ تهيه‌ آن‌ مي‌باشند و مي‌بايست‌ اصل‌ و ترجمه‌ رسمي‌ به‌ زبان‌ فارسي‌ مدارك‌ مذكور را به‌ كارشناس‌ مربوطه‌ ارائه‌ نمايند.
پس‌ از ارائه‌ كليه‌ مدارك‌ اشاره‌ شده‌ در ليست‌ مدارك‌ از طريق‌ متقاضي‌ به‌ كارشناس‌ مربوطه‌، نسبت‌ به‌ تشكيل‌ پرونده‌ ازدواجي‌ توسط‌ كارشناس‌ اقدام‌ مي‌گردد و بعد از مكاتبه‌ با اداره‌ اطلاعات‌ و نيروي‌ انتظامي‌ استان‌ و اخذ موافقت‌ ادارات‌ مذكور پروانه‌ زناشويي‌ با امضاء استاندار كه‌ از طرف‌ وزير كشور امضاء مي‌نمايد در 7 نسخه‌ صادر مي‌گردد.
برگ‌ اول‌ پروانه‌ كه‌ بدون‌ رونوشت‌ مي‌باشد به‌ متقاضي‌ تحويل‌ تا جهت‌ اخذ پروانه‌ اقامت‌ ازدواجي‌ به‌ نيروي‌ انتظامي‌ استان‌ مراجعه‌ و پس‌ از اخذ پروانه‌ مذكور هر دو پروانه‌ را (پروانه‌ زناشويي‌ و پروانه‌ اقامت‌ ازدواجي‌) به‌ عاقد ارائه‌ و عقد رسمي‌ انجام‌ مي‌پذيرد. 6 برگ‌ ديگر پروانه‌ طي‌ رونوشتي‌ به‌ ادارة‌ ثبت‌ احوال‌، اداره‌ اطلاعات‌، نيروي‌ انتظامي‌ استان‌، وزارت‌ كشور و وزارت‌ امور خارجه‌ ارسال‌ مي‌‌شود و يك‌ نسخه‌ نيز در پرونده‌ مربوطه‌ در استانداري‌ نگهداري‌ مي‌گردد.
 
تذكر:
الف‌. در صورتي‌ كه‌ زوج‌ تبعة‌ يكي‌از كشورهاي‌ پاكستان‌، هندوستان‌، بنگلادش‌، افغانستان‌، سريلانكا، تركيه‌ و عراق‌ باشد و با رواديد توريستي‌ و زيارتي‌ وارد كشور شده‌ باشد قبل‌ از تشكيل‌ پرونده‌ ازدواجي‌ بايد از اداره‌ سجلات‌ و احوال‌ شخصيه‌ وزارت‌ امور خارجه‌ موافقت‌ نامه‌ كتبي‌ اخذ و ارائه‌ نمايد.
ب‌. در صورتي‌ كه‌ زوج‌ و زوجه‌ داراي‌ ازدواج‌ قبلي‌ باشد براي‌ ازدواج‌ مجدد مي‌بايستي‌ سند قانوني‌ طلاق‌ و يا فوت‌ همسر اول‌ خود را ارائه‌ نمايند.
تبصره ـ در صورتي‌ كه‌ زوجين‌ هر دو خارجي‌ باشند اقدامي‌ از سوي‌ استانداري‌ ميسور نبوده‌ و مي‌بايستي‌ به‌ سفارتخانه‌هاي‌ متبوعه‌ خود مراجعه‌ نمايند.
 
2ـ ازدواج‌ دارندگان‌ دفترچه‌ پناهندگي‌:
چنانچه‌ زوج‌ داراي‌ دفترچه‌ پناهندگي‌ و زوجه‌ داراي‌ شناسنامه‌ ايراني‌ باشد تمام‌ مراحل‌ فوق‌ عيناً انجام‌ مي‌پذيرد و از آنجائي‌ كه‌ پناهنده‌ هيچ‌ گونه‌ رابطه‌اي‌ با سفارت‌ كشور خود ندارد لذا ارائه‌ گواهي‌ تجرد و غيره‌ از سفارت‌ كشور متبوعه‌ منتفي‌ است‌ و به‌ جاي‌ مدارك‌ مذكور تعهدي‌ از زوجه‌ اخذ مي‌شود مبني‌ بر اين‌ كه‌ استانداري‌ هيچ‌ گونه‌ مسؤوليتي‌ در قبال‌ عواقب‌ بعدي‌ اين‌ ازدواج‌ نخواهد داشت‌.
«نمونه‌ تعهدنامه‌ ضميمه‌ مي‌باشد»
تذكر چند نكته‌:
 الف. ثبت‌ ازدواج‌ زن‌ ايراني‌ با مرد خارجي‌ پناهنده‌ كشور ثالث‌ در حال‌ حاضر ممنوع‌ مي‌باشد. «منظور از پناهنده‌ كشور ثالث‌ پناهندگان‌ مقيم‌ ساير كشورها مثل‌ سوئد، كانادا و غيرو مي‌باشند»
 ب‌. چنانچه‌ زوج‌ و زوجه‌ هر دو داراي‌ كارت‌ سبز باشند ازدواج‌ شرعي‌ آنها از طريق‌ مجلس‌ اعلاي‌ انقلاب‌ اسلامي‌ عراق‌ «بنياد شهيد صدر» انجام‌ مي‌پذيرد.
 ج‌. ازدواج‌ اتباع‌ افغاني‌ داراي‌ كارت‌ آبي‌ رنگ‌ با اتباع‌ ايراني‌ به‌ طور كامل‌ ممنوع‌ مي‌باشد.
 د. ازدواج‌ اتباع‌ عراقي‌ دارنده‌ كارت‌ سبز با اتباع‌ ايراني‌ پس‌ از انجام‌ مراحل‌ مندرج‌ در دستورالعمل‌ شماره‌ 5268/ م‌ پ‌ مورخ‌ 23/6/70 ارسالي‌ به‌ كليه‌ استانداريها بلامانع‌ مي‌باشد.
 ه‍ . اين‌ دستورالعمل‌ به‌ منظور تسهيل‌ در امر رسيدگي‌ به‌ درخواستهاي‌ ثبت‌ ازدواج‌ تهيه‌ گرديده‌ و كليه‌ امور مربوط‌ به‌ آن‌ از ابتداي‌ تشكيل‌ پرونده‌ تا صدور پروانه‌ به‌ عهده‌ استانداري‌ «دفتر امور اتباع‌ و مهاجرين‌ خارجي‌» مي‌باشد لذا مقتضي‌ است‌ از ارسال‌ پرونده‌ها به‌ مركز خودداري‌ و در صورت‌ بروز مشكل‌ و يا مشاهده‌ هر گونه‌ ابهامي‌ مراتب‌ را كتباً و يا تلفني‌ از وزارت‌ كشور استعلام‌ نمايند.
 
 در خاتمه‌ يادآور مي‌گردد كه‌ اين‌ دستورالعمل‌ در سراسر كشور توسط‌ استانداريها دفاتر امور اتباع‌ و مهاجرين‌ خارجي‌ و در تهران‌ توسط‌ وزارت‌ كشور اداره‌ كل‌ امور اتباع‌ و مهاجرين‌ خارجي‌ (اداره‌ امور پناهندگان‌) اقدام‌ مي‌گردد.اقتباس از سایت http://stat.women.gov.ir